Konkordatoda İcra ve Hacizler Kalkar mı? (2026)
Konkordato başvurusunda bulunan borçlular açısından en önemli sorunlardan biri, devam eden icra takiplerinin ve haciz işlemlerinin akıbetidir.
Özellikle ticari işletmelerin banka hesapları, taşınmazları, makineleri, araçları ve ticari alacakları üzerinde haciz bulunması, işletmenin faaliyetlerini doğrudan etkileyebilmektedir.
Peki, konkordato kararıyla icra takipleri durur mu? Mevcut hacizler kalkar mı? Bankalar ve rehinli alacaklılar takibe devam edebilir mi?
Bu soruların cevapları, İcra ve İflas Kanunu’nun 287, 288, 294, 295 ve 308/ç maddeleri başta olmak üzere ilgili hükümlerinde düzenlenmiştir.
1. Konkordato Başvurusu Yapılması İcra Takiplerini Durdurur mu?
Yalnızca konkordato başvurusu yapılmış olması, bütün icra takiplerinin kendiliğinden durması sonucunu doğurmaz.
İcra takiplerine karşı kanuni korumanın başlaması bakımından mahkemece geçici mühlet kararı verilmesi önemlidir.
İİK m. 288 uyarınca geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur.
Bu nedenle geçici mühlet kararıyla birlikte borçlu, kanunda öngörülen takip yasağından ve diğer koruyucu hükümlerden yararlanmaya başlar.
Ancak bu korumanın kapsamı mutlak değildir.
Kanun, bazı alacaklar ve takip türleri bakımından istisnalar öngörmüştür.
2. Konkordato Mühletinde Yeni İcra Takibi Başlatılabilir mi?
İİK m. 294 uyarınca mühlet içinde kural olarak borçlu aleyhine yeni icra takibi yapılamaz ve daha önce başlamış takipler durur.
Bu koruma, adi alacaklıların münferit takipler yoluyla borçlunun malvarlığından tahsilat yapmalarını sınırlandırır.
Amaç, konkordato sürecinin devamı sırasında borçlunun malvarlığını korumak ve bütün alacaklıların haklarının kanuni bir sistem içerisinde değerlendirilmesini sağlamaktır.
Bununla birlikte rehinli alacaklar ve bazı imtiyazlı alacaklar yönünden özel hükümler uygulanır.
Dolayısıyla konkordato mühleti içinde hiçbir alacaklının hiçbir şart altında takip işlemi yapamayacağı şeklindeki görüş doğru değildir.
3. Konkordato Kararıyla Mevcut Hacizler Kalkar mı?
Burada icra takibinin durması ile haczin kalkması arasında ayrım yapılmalıdır.
Geçici veya kesin mühlet kararı, daha önce konulmuş bütün hacizleri kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Kural olarak mevcut takipler durur ve hacizli mallar hakkındaki işlemler kanuni sınırlamalara tabi olur.
Buna karşılık tasdik edilen konkordatonun bağlayıcı hâle gelmesi, bazı hacizlerin hükümden düşmesine neden olabilir.
İİK m. 308/ç uyarınca konkordatonun taraflar için bağlayıcı hâle gelmesi, geçici mühlet kararından önce başlatılmış takiplerde konulan ve henüz paraya çevrilmemiş hacizleri hükümden düşürür.
Ancak bu hükmün de kanuni istisnaları bulunmaktadır.
Özellikle İİK m. 308/c’nin üçüncü fıkrası kapsamında bulunan alacaklar için konulan hacizler bakımından aynı sonuç doğmaz.
Bu nedenle haczin kaldırılması talebinde, alacağın niteliğinin ve konkordatonun bağlayıcı hâle gelip gelmediğinin incelenmesi gerekir.
4. Konkordatoda Banka Hesaplarına Konulan Hacizler Ne Olur?
Banka hesapları üzerindeki hacizler, konkordato sürecinin ekonomik etkilerinin en yoğun hissedildiği alanlardan biridir.
Geçici mühlet öncesinde uygulanmış bir banka haczinin varlığı ile geçici mühlet sonrasında uygulanmak istenen yeni haciz işlemi aynı hukuki durumda değildir.
Mühlet içinde uygulanacak takip ve haciz işlemleri bakımından İİK m. 294’teki sınırlamalar dikkate alınmalıdır.
Bununla birlikte mevcut hacizlerin etkisi; haczin konulma zamanı, paranın tahsil edilip edilmediği, alacağın hukuki niteliği ve mahkemenin tedbir kararının kapsamı doğrultusunda değerlendirilmelidir.
Banka hesaplarının tamamının, geçici mühlet kararıyla otomatik olarak hacizden arındırıldığı söylenemez.
Ayrıca bankanın rehin, takas ve mahsup iddiaları da ayrı bir hukuki inceleme gerektirebilir.
5. Rehinli Alacaklılar Konkordato Sürecinde Takip Yapabilir mi?
İİK m. 295 uyarınca rehinle temin edilmiş alacaklar bakımından özel bir düzenleme bulunmaktadır.
Mühlet sırasında rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya daha önce başlamış takibe devam edilebilir.
Ancak kural olarak bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez.
Bu hüküm, özellikle banka kredileri nedeniyle taşınmazları veya ticari malları üzerinde rehin bulunan işletmeler açısından önemlidir.
Bununla birlikte rehinli malın işletme tarafından kullanılmasının öngörülmemesi, değerinin düşecek olması veya muhafazasının masraflı hâle gelmesi durumunda kanuni şartlarla satışına izin verilebilir.
Dolayısıyla rehinli malların konkordato mühleti boyunca hiçbir şekilde satılamayacağı düşüncesi de doğru değildir.
6. Konkordatoda Vergi ve SGK Borçları İçin Takip Yapılabilir mi?
İİK m. 294’teki takip yasağı, kural olarak 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamındaki takipleri de içerir.
Böylece konkordato mühleti, kamu alacaklarının takibi bakımından da önemli sonuçlar doğurur.
Ancak burada iki farklı konu vardır:
Birincisi: Konkordato mühleti sırasında kamu alacağının takip edilip edilemeyeceği.
İkincisi: Tasdik edilen konkordato projesinin kamu alacağını yeniden yapılandırıp yapılandırmayacağı.
İİK m. 308/c gereğince 6183 sayılı Kanun kapsamındaki kamu alacakları, bağlayıcı hâle gelen konkordatonun genel etkisine ilişkin hükmün dışında tutulmuştur.
Dolayısıyla vergi ve SGK alacakları bakımından mühletin sağladığı takip koruması ile konkordato projesinin bağlayıcılığı birbirine karıştırılmamalıdır.
7. İşçi Alacakları Konkordatodan Nasıl Etkilenir?
İİK m. 294, İİK m. 206’nın birinci sırasında yer alan imtiyazlı alacaklar yönünden haciz yoluyla takibe imkân tanımaktadır.
Kanunda belirtilen şartları taşıyan bazı işçi alacakları bu kapsamda yer alabilir.
Ancak her işçilik alacağının, ortaya çıkış tarihi ve niteliği incelenmeden imtiyazlı kabul edilmesi mümkün değildir.
Bu nedenle işçi alacaklarının konkordato sürecindeki hukuki durumu, İİK m. 206 ve 294 hükümleri birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.
8. Konkordato Mühletinden Sonra Doğan Borçlar Takibe Konulabilir mi?
Konkordato başvurusundan önce doğan borçlarla mühlet sırasında doğan borçların hukuki durumu farklı olabilir.
İİK m. 308/c uyarınca geçici mühlet kararından sonra komiserin izniyle akdedilmiş borçlar, adi konkordatoda konkordato şartlarına tabi değildir.
Kanundaki şartları taşıyan bu borçlar, temerrüt hâlinde mühlet sırasında dahi icra takibine konu edilebilir.
Bu düzenleme, konkordato sürecinde borçlu işletmeye mal veya hizmet sağlayan kişilerin korunması ve ticari faaliyetlerin sürdürülebilmesi açısından önemlidir.
Ancak komiserin izni bulunmadan doğan borçlar bakımından aynı hukuki sonucun kendiliğinden ortaya çıkacağı kabul edilemez.
9. Konkordato Tasdik Edildikten Sonra Hacizler Kaldırılır mı?
İİK m. 308/ç, tasdik sonrasındaki hacizlerin hukuki durumunu belirleyen temel hükümlerden biridir.
Kanuna göre konkordatonun taraflar için bağlayıcı hâle gelmesi, geçici mühlet kararından önce başlatılan takiplerde konulmuş ve henüz paraya çevrilmemiş hacizleri hükümden düşürür.
Ancak İİK m. 308/c’nin üçüncü fıkrası kapsamındaki alacaklar için konulan hacizler bu hükmün dışındadır.
Bu nedenle tasdik kararı sonrasında;
- Konkordatonun bağlayıcı hâle gelip gelmediği,
- Haczin hangi tarihte konulduğu,
- Hacze konu malın paraya çevrilip çevrilmediği,
- Alacağın konkordatoya tabi olup olmadığı
ayrı ayrı incelenmelidir.
10. Giresun, Ordu ve Trabzon’da Konkordato ve Haciz Uyuşmazlıkları
Giresun, Ordu ve Trabzon’da faaliyet gösteren işletmeler bakımından konkordato sürecinde banka hesapları, ticari araçlar, üretim makineleri, taşınmazlar ve işletme alacakları üzerindeki hacizler önem taşıyabilir.
Özellikle üretim ve ticaret faaliyetlerinin devamı için gerekli mallar bakımından, konkordato mühletinin sağladığı koruma ile rehinli alacaklıların hakları birlikte değerlendirilmelidir.
Alacaklı yönünden ise konkordato kararının varlığına rağmen takibe devam edilebilecek istisnai durumların belirlenmesi önemlidir.
Konkordatoda İcra Takipleri Hakkında Sık Sorulan Sorular
Konkordato başvurusu yapınca hacizler hemen kalkar mı?
Hayır. Başvuru yapılması, mevcut hacizleri kendiliğinden kaldırmaz.
Geçici mühlet kararı icra takibini durdurur mu?
Kural olarak evet. Ancak kanuni istisnalar bulunmaktadır.
Rehinli alacaklı takip yapabilir mi?
Evet. İİK m. 295 kapsamında takip yapılabilir veya devam ettirilebilir. Ancak muhafaza ve satış bakımından sınırlamalar bulunmaktadır.
Konkordato bankadaki hacizli parayı otomatik olarak serbest bırakır mı?
Hayır. Haczin ve paranın hukuki durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Konkordato tasdik edilince bütün hacizler kalkar mı?
Hayır. İİK m. 308/ç kapsamında bazı hacizler hükümden düşer; kanuni istisnalar saklıdır.
Sonuç
Konkordato, borçluyu bütün alacaklılara karşı sınırsız şekilde koruyan bir kurum değildir.
Geçici ve kesin mühlet sırasında icra takipleri bakımından önemli sınırlamalar uygulanmasına rağmen rehinli alacaklılar, bazı imtiyazlı alacaklar ve mühlet içinde doğan belirli borçlar bakımından farklı hükümler bulunmaktadır.
Aynı şekilde konkordatonun tasdik edilmesi de bütün hacizlerin kendiliğinden ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Giresun, Ordu ve Trabzon’daki işletmeler ve alacaklılar bakımından konkordatonun icra takiplerine etkisinin, her alacağın hukuki niteliğine göre ayrı ayrı değerlendirilmesi önem taşımaktadır.
İlgili Makaleler
- Konkordato Nedir? Başvuru Şartları ve Tasdik Süreci
- Konkordato 90 Günde Tasdik Edilebilir mi?
- Konkordato Talebinin Reddi ve İflas Riski
Hukuki dayanak: İİK m. 206, 287, 288, 294, 295, 297, 308/c ve 308/ç.
Hazırlayan: Avukat Dilek Taş Delice Hukuk Bürosu
